Sahrayıcedit Mahallesi’ne Muhtar Adayı Oluşum

2011 yılında, Sahrayıcedit Mahallesi sakinlerinin talebi üzerine “Muhtar Adayı” olmaya karar vermiştim. Adaylık kararını aldıktan sonra ilk işim, Muhtarlık ile ilgili her türlü yasayı ve yönetmeliği okumak; Sahrayıcedit Mahallesi’nin nüfusu, seçmen sayısı, büyüklüğü, demografik yapısı ve sosyo-ekonomik durumu ile ilgili bilgi toplamak olmuştu. Sahrayıcedit, seçmen sayısı 30 bini aşan, yaklaşık 50 sokak ve beş büyük ana caddeye sahip bir mahalleydi. Kadıköy’ün bu güzel mahallesi, sadece seçmen sayısına bakıldığında bile, pek çok ilçe belediyesinden daha büyüktü. 1944’den kalma Muhtarlık Kanunu (bir muhtar ve dört aza) ile nüfusu 50 bini aşan bir mahallenin yönetilmesinin doğru ve mümkün olmayacağını düşünüyordum. Farklı bir yöntem bulmak gerekiyordu.

Rutin işlerin dışında, mahallenin ortak ihtiyaç ve sorunlarının yerinde belirlenmesi, mahallenin yaşam kalitesinin arttırılması, diğer kurum ve kuruluşlarla iletişim ve mahalle hakkında görüş bildirilmesi gibi konularda Muhtarın mahallelinin gönüllü katılımı ile katılımcı ve demokratik yönetim sergilemesinin faydalı olacağını düşünüyordum.

Farklı Bir Yöntem: Mahalle Meclisi’ne Doğru

New York’da yüksek lisansımı tamamladıktan sonra, bu kentte üç yıl daha yaşamak imkânım olmuştu. Bu süre zarfında New York’un Kent Konseyleri’ni incelemiştim. Orada Yerel Yönetimler’in işleyişi ile ilgili deneyimlerim, Kent Konseyleri Modeli’ne benzer bir yapının Kadıköy’de Sahrayıcedit Mahallesi’nde de oluşturulabileceğini hayal ettirmişti. Bu hayal, farklı bir yöntemin kapılarını aralamamı sağlamıştı. Her sokakta, o sokaktan sorumlu bir Sokak Temsilcisi belirlenecekti. Sokak Temsilcileri sorumlusu oldukları sokakların problemlerini Muhtar’a ileteceklerdi. Uzun sokaklar ve büyük caddeler için ise, birden fazla Sokak Temsilci belirlenmesi gerektiğini bile düşünmüştüm. “Tamam, buldum!” dedim. Mahalledeki her sokak için Sokak Temsilcileri seçecek ve Sokak Temsilcileri’nden oluşan bir Mahalle Meclisi oluşturacaktım. Azalar yerine, Mahalle Meclisi ile Sahrayıcedit’i yönetecektim. Bu kadar büyük bir şehirde, 50 bini aşan nüfusu ve 30 bini aşan seçmen sayısı ile Sahrayıcedit (ve benzer büyüklükteki mahalleler) için en uygun yöntemin bu olduğuna karar vermiştim.

Yasal Dayanak

İş, yasal bir dayanak bulmaya kalmıştı. 5393 Sayılı Belediyeler Kanunu’nun 9. maddesi imdada yetişti: “Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.” Muhtar’ın mahallesindeki gönüllüler ile 9. maddeye dayanarak Mahalle Meclisi oluşturabileceği konusunda yasal dayanak da bulunmuştu.

Aday Olduğumdaki Vaadim: Mahalle Meclisi

Sıra slogan ile Mahalle Meclisi Projesi’ni birleştirmeğe gelmişti. 2011 Haziran’da muhtar adayı olduğum zaman, “Gelin Değişimi Birlikte Yaratalım” demiştim ve Sokak Temsilcileri’nden oluşan bir “Mahalle Meclisi” kuracağımı vaad etmiştim. Belediye ve ilgili kurumlarla etkin iletişim ile birlikte yönetmek üzere yola çıkmıştım.

Mahalle Meclisi ve Sokak Temsilciliği kavramları, gündemde olan ve konuşulan konular değildi. Dolayısıyla herkese hayalini kurduğum bu sistemin nasıl işleyeceğini ve ne yapmak istediğimi anlatmak ve sonrasında mahalle sakinlerini ikna etmek gerekiyordu. Umut vaat etmiş ve bir çağrı yapmıştım mahalle sakinlerimize… Ve onlar güvendi, inandı ve desteklediler. Seçimi çok büyük oy farkı ile diğer adayları geride bırakarak kazanmıştım.

Ancak Mahalle Meclisi Projemi ve onun çalışma sistemini anlattığımda, mahalle sakinlerinin tamamının desteğini alamamıştım. Birçok kişi, bunun suç olabileceğini yasaları iyice araştırmak gerektiğini tavsiye etmişti. “İnsanlar senin davet ettiğin toplantılara neden katılsınlar?” diyenler olmuştu. “Sonuçta sen sadece bir muhtarsın. Ne vaad edebilirsin ki? İhalen mi var, iş mi verebileceksin?” gibi sorular çok sorulmuştu. Diğer taraftan kendi başıma iş çıkardığımı, bir sürü angarya ile uğraşacağımdan bu işin olmayacağını düşünenler de az değildi. Umutsuz görüşler dile getirenler ve vazgeçmemi sağlamaya çalışanlar olmuştu. Bu arada ben, onları da ikna edip sürece dahil etmeye çalışmıştım. İnsanları ikna edip sürece dahil edebilirsem mahalle olarak kazançlı çıkacağımıza inanmıştım. Nitekim mahallemiz adına başarılı işler yapabileceğimizi anlatarak çoğunluğu ikna etmiştim.

2011-2014 Yılları Arası

Seçimin ardından, Muhtarlığı düzene soktuktan kısa bir süre sonra, seçim vaadim olan  Sahrayıcedit Mahalle Meclisi Projemi gerçekleştirmek üzere çalışmalara başlamıştım. Muhtarlık için Facebook’ta bir sayfa açtım ve bir internet sitesi hazırlamıştım. Seçim sürecinde, özelliklerini not aldığım ve tek tek gezdiğim sokak ve binaları listelemiştim. Mahalle haritası üzerinde, mahallemizi ve sokaklarımızı altı eşit parçaya ayırmıştık. Bu sokakların bölünmesini yaparken, bina, daire sayıları ve birbirine yakınlıkları gibi kriterlere göre bir düzenleme yapmıştım. Sonrasında bu altı grup için bir toplantı takvimi hazırlamıştım. En geç bir yıl içinde tüm toplantıları bitirmek ve Mahalle Meclisi’ni toplamak gibi bir hedef belirlemiştim kendime.

Toplantıların Yeri ve Zamanı Hakkında

Toplantılarını hangi gün ve saatte yapılması konusunda da çalışanlar, kadınlar ve herkes için en uygun gün ve saati belirleyip pazar günleri öğleden sonra yapılmasına karar vermiştik. Toplantıları yapmak için mahallede mahalle sakinlerinin kolay ulaşabileceği mekanlar bulmak gerektiğinden, bunun için değişik alternatifler düşünmüştük. Sonunda en uygun yerlerin mahallemizde bulunan okullar olduğuna karar vermiştik.

Öncelikle belirlediğimiz üç okulun müdürlerinden randevu alarak ön görüşmeye gitmiştim. Projeyi onlara da aktararak okulda pazar günleri mahalle sakinleri ile toplantı yapmak istediğimi konunun Mahalle Meclis oluşturma çalışmaları ve mahalle sorunları olduğunu anlatmıştım. Hatırlıyorum, okulun açılıp kaloriferlerin yanması, temizlik, çay vb. gibi detayları bile konuşmuştuk. Milli Eğitim Müdürü ile görüşülerek onay alınması gerektiğini öğrenmiş ve Milli Eğitim Müdürü’ne yazı yazarak planlanmış tarihler ve okulları yazarak görüşme talep etmiştim ve gitmiştim. Milli Eğitim Müdürü onay verdikten sonra, okul müdürleri ile tekrar görüşmüş ve mutabık kalmıştık.

Davet Mektupları

Mahalle sakinlerine bir davet mektubu hazırlayarak bunları sokak ve bina bazında çoğaltarak tek tek bina yöneticisi ya da apartman görevlisine teslim edilmiş, yazının apartman duyuru panosunda asılması ve isteyen kişilerin katılabileceği anlatılmıştı. Her bir altı toplantı için toplantı tarihinden 15 gün önce davet yazıları yazılarak bina bina gezilerek davetler yapılmıştı. Toplantılarda kullanılmak üzere Mahalle Meclisi Oluşturma Projesi ve süreç ile ilgili bilgilendirme sunumu hazırlamıştım.

 

 

Mahalle Meclisi Toplantıları

Mahalleyi altıya bölmüş ve her bölüm için bir toplantı planlamıştık.

Birinci Sokak Toplantısı

27. Kasım. 2011 ve 1. Nisan. 2012 tarihleri arasında bu altı toplantı gerçekleştirilmişti. İlk toplantıyı teknik bir sıkıntı yüzünden okulda yapamayıp mahalledeki bir kafede yapmak durumunda kalmıştık. Soğuk havaya rağmen katılım oldukça iyi idi. En güzel yan, gelen kişilerin gerçekten konuyu bilen, ilgi duyan ve bunun çok faydalı olacağına inanan ve katkı sunmak isteyen kişiler oluşuydu.

İkinci Sokak Toplantısı

Toplantılarda kısa bir sunum ile önce projeyi neden yapmak istediğimi, nasıl yapacağımızı anlatıyordum. Sunumun ardından katılımcılar kendilerini tanıtıyorlar ve yaşadıkları sokakla ilgili ya da mahallemizle ilgili sorunlarını, taleplerini dile getiriyorlardı. Var ise çözüm önerilerini  aktarıyorlardı. Sonra toplantıya katılan kişilerden sokak temsilcisi olmak isteyenler belirleniyordu. Katılımcı listesi hazırlanmış, imzalar alınmış ve toplantı notları tutulmuştu. Her toplantıdan sonra toplantıda dile getirilen sorunlar konularına ve ilgili kurum ve kuruluşlara göre sıralanıyor ve önceliklendiriliyordu. Sonra ilgili kurumlara yazılı talep olarak bildiriliyordu. Altı toplantı da bu şekilde organize edildi ve sonuçlandırılmıştı. Pazar günleri saat 15:00 de Şenerbirsöz İlk Öğretim Okulu, Gözcübaba Lisesi, İntaş Lisesi’nde yapılmıştı toplantılar…

Okul Müdürleri ve Okul Aile Birlikleri de toplantılara davet edilmişti. Mahalle sakinleri ile okul yönetiminin karşılıklı sorunları birbirlerine iletmeleri ve çözümlemeleri sağlanmıştı. Yakın komşular birbirleri ile tanışmış ve arkadaş olmuşlardı. Eski okul arkadaşları birbirini sokak toplantılarımızda bulmuştu.

Üçüncü Sokak Toplantısı

Apartmanlara davet mektupları götürülürken o güzergahtaki esnaflar da ziyaret edilmiş, onların sorunları da dinlenmiş ve onlara da bilgi verilerek toplantılara davet edilmişti.

Toplantılara her partiden kişiler katıldı ve kişilere ortak paydamızın mahallemiz ve mahallemizde yaşadığımız sorunlar ve çözüm önerileri olduğu, bu nedenle kişilerin diğer kimliklerini mahalle toplantılarında kullanmamaları sağlanmıştı.

 

 

Dördüncü Sokak Toplantısı

Beşinci Sokak Toplantısı

Mahalle Meclisi Toplantısı (22. Nisan. 2012)

Toplantılarda dile getirilen sorunlar sıralanarak önceliklendirilmişti ve öneriler tek tek alınmıştı. Apartmanlara davet için gittiğimde, zili çaldığımda, kişilerin muhtarın geldiğine inanmamaları komik olaylara neden olmuştu:

– Kim o?
– Muhtar…
– Ne muhtarı?
– Mahallenin muhtarı.
– Seval Hanım gerçekten siz misiniz?
– Evet benim… gibi.

Her ortamda mahalle sakinleri hiç böyle bir olayla karşılaşmadıkları için çok şaşırdıklarını dile getirmişlerdi. Ve “İlk defa bir kişi bizi toplantıya davet ediyor, hem de ayağımıza gelerek… Sonra da toplantıda soruyor ne derdiniz var, ne istiyorsunuz mahallemizle ilgili? Hadi birlikte yapacağız” diyor bu inanması güç bir durum diyerek çok büyük memnuniyetlerini ve teşekkürlerini iletmişlerdi. Bu tür yaklaşımlarla halen karşılaşıyorum ve bana çok büyük bir mutluluk veriyor bu durum…

Bir İlk Olarak Mahalle Meclisi

Türkiye’de bir örneği olmadığından, ilk defa bir Mahalle Meclisi kurulduğundan ilk Meclis ile özdeşleştirerek 22 Nisan 2012 tarihi Sahrayıcedit Mahalle Meclisi açılışı için belirlenmişti. Davetiyeler hazırlanmış ve bastırılmıştı. Mahalle Meclisi’ni oluşturmak için gerçekleştirdiğimiz ilk altı toplantıda belirlenen sokak temsilcilerinin tümü, belediye başkanı, tüm partilerin ilçe başkanları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve bölge milletvekilleri de davet edilmişti. Mahallede bir kültür merkezi olmadığından en uygun yerin Kadıköy Belediye Meclis Binası olduğu düşünülerek toplantı yeri orası belirlenmişti.

Toplantı için mahallede yapılan çalışmalar ile ilgili kısa bir sinevizyon düzenlenmiş ve bir sunum hazırlanmıştı. Sunumda tüm sokak toplantılarında gündeme getirilen sorunların ilgili kurumlara bildirilmesinin sonucunda gelen cevaplar da paylaşılmıştı. Ayrıca mahallenin talepleri de öncelik sırası ile aktarılmıştı…

Sunumun ardından tüm sokak temsilcileri kendilerini tanıtmıştı. Toplantıya katılan milletvekili ve meclis üyesi konuklara kısa söz verilmişti. Soru cevapla toplantı sonlandırılmıştı.